Bài ca thống nhất

-
nguyenhung

TP - Ngày thống nhất đất nước. Giữa những khóc cười mừng tủi, giữa những giai điệu khải hoàn reo vui Như có Bác trong ngày đại thắng (Phạm Tuyên), Đất nước trọn niềm vui (Hoàng Hà), Nối vòng tay lớn (Trịnh Công Sơn)… bỗng nghe da diết một giai điệu Bài ca thống nhất: Biển trời bao la/Đẹp như gấm hoa/ Nước mây muôn màu, những con tàu ra Bắc vào Nam…

Nhịp thanh bình trong “Bài ca thống nhất”

Lòng người dường như chùng xuống, giãn ra sau những năm dài cả dân tộc chìm trong mưa bom bão đạn. Ca khúc độc đáo Bài ca thống nhất của nhạc sĩ Võ Văn Di khiến chúng ta xao động nhường bao.
Võ Văn Di sinh ngày 29/3/1933 tại Nghi Hải, Nghi Lộc, Nghệ An. 20 tuổi ông đã là cán bộ tuyên truyền huyện Nghi Lộc, nơi có vùng biển Cửa Lò như một vòng tay ôm trọn những con thuyền đi khơi đi lộng. Hòa bình ở miền Bắc, ông được cử đi học Đại học Văn khoa và sau nữa là trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam).
 Thử tưởng tượng một con thuyền thong dong trong những ngày này từ Cửa Lò vào thẳng Cửa Đại (Hội An) mà không bị ngăn chặn, cứ thế giong buồm tự do trôi trên biển cả trong nhịp hò khoan. Sự thật này là quá lớn sau 21 năm chia cắt. 
Học xong, ông trở về xứ Nghệ làm cán bộ tuyên truyền tỉnh, phụ trách phong trào “Tiếng hát át tiếng bom”, thường xuyên đưa các đội xung kích tuyên truyền văn hóa đến biểu diễn tại các ụ pháo, trên những cung đường tuyến lửa Trường Sơn. Chính những năm tháng khốc liệt ấy đã ươm mầm khát vọng thanh bình trong tâm hồn ông. Và mầm cây đã vụt lớn cứng cáp thành tác phẩm Bài ca thống nhất ngay sau khi đất nước liền một dải: Biển trời quê ta/Rộn vang tiếng ca/Bắc Nam một nhà - vui một nhà vang tiếng hò khoan.
Vì sao không phải là một thi ảnh khác, mà là “vang tiếng hò khoan”? Đó chính là một bí mật của sáng tạo Võ Văn Di.
Hẳn chúng ta chưa quên. Ngay sau hòa bình lập lại ở miền Bắc, mọi người từng hát vang một Quê tôi giải phóng của Văn Chung: Từ ngày giải phóng quê tôi mét-tinh lại họp a là hô hoan hô … Ca khúc mang đậm âm hưởng dân ca Bắc Bộ và là bản “hòa bình ca” đặc sệt Việt Nam mà nói gọn hơn là “đặc sệt Bắc Bộ”. Cũng do lúc ấy, nước ta tạm chia làm hai miền. Bởi vậy, cảm hứng sáng tạo của Văn Chung như thế là “chuẩn không cần chỉnh”.
Nhưng đến thời điểm thống nhất đất nước, hai miền liền một dải thì tình hình lại khác. Nhạc sĩ sẽ tùy tâm trạng của mình mà cảm hứng về thời khắc lịch sử này.
Bên cạnh những khúc khải hoàn reo vui, đã có một Văn Cao với «Mùa xuân đầu tiên”: Mùa bình thường mùa vui nay đã về với tầm triết lý thật sâu sắc: Từ đây người biết quê người - từ đây người biết thương người - từ đây người biết yêu người…
Cũng lại có một Võ Văn Di thể hiện triết lý ấy bằng thơi thới một nhịp hò khoan của miền Trung làm nhịp thanh bình trong Bài ca thống nhất, là vì ông nghĩ tới việc “cần chia giới tuyến” đã “san đất bằng” như Đoàn Chuẩn từng ao ước.
Thử tưởng tượng một con thuyền thong dong trong những ngày này từ Cửa Lò vào thẳng Cửa Đại (Hội An) mà không bị ngăn chặn, cứ thế giong buồm tự do trôi trên biển cả trong nhịp hò khoan. Sự thật này là quá lớn sau 21 năm chia cắt. Lớn tới mức lấn át mọi ý nghĩ khác của nhạc sĩ. Nó buộc ông phải thốt lên hồn nhiên: Dô khoan - là khoan dô hò - là khoan dô khoan…
Âm nhạc được mô phỏng trên một cung bậc chất ngất: Biển trời xuân sang - Bắc Nam sum họp một nhà đông vui tưng bừng. Khúc khải hoàn này không rộn ràng khoảnh khắc mà đằm thắm, thấm thía: Khải hoàn ta ca - ta gạt mái chèo - tự do ra khơi - tự do vô lộng - đời tự do - gió xuân về…

Không phải Thu Hiền, Thanh Huyền mà là…

Điều thú vị về Bài ca thống nhất với riêng tôi là lần đầu tiên được nghe ca khúc này lại không phải qua giọng hát chuyên nghiệp của Thanh Huyền, rồi Thu Hiền, mà là cây đơn ca thuộc đoàn Nghệ thuật Binh chủng Thông tin: Hồng Liên. Thật tình cờ cô chính là cháu ruột tác giả. Hồng Liên vinh dự được bác Võ Văn Di của mình tập cho Bài ca thống nhất, trở thành tiết mục “đinh” của đoàn hồi ấy.
Hai chị em Hồng Liên - An Tuyên
Ba chị em gái Hồng Liên - Hồng Minh - An Tuyên và Mai Minh


Sau Bài ca thống nhất, Võ Văn Di về công tác tại Đài Tiếng nói Việt Nam. Ông tiếp tục có những tác phẩm âm nhạc ấn tượng như bản độc tấu violon Người anh hùng dân tộc, tứ tấu đàn dây Tiếng nhạc biên cương, bản rông-đô xô-nát (Ron do sonate) Biển quê hương dành cho ngũ tấu đàn dây và nhiều ca khúc khác.
Nhưng Bài ca thống nhất vẫn nổi bật nhất, là tác phẩm làm ra cái tên Võ Văn Di trong hàng ngũ nhạc sĩ Việt Nam thuộc thế hệ 3X đầy tự hào, đầy dâng hiến như Hoàng Vân, Phạm Tuyên, Tân Huyền, Hoàng Hiệp … Nhiều ca khúc viết vào thời điểm đó dần vào lãng quên theo thời gian, nhưng Bài ca thống nhất của Võ Văn Di chắc chắn vang vọng mãi, dù tác giả của nó đã từ trần năm 2005.
Trong nhịp hò khoan thanh bình ấy, tác giả tha hồ mơ mộng những thi ảnh thật đẹp của ca từ, thật nên thơ theo giai điệu mềm như dải lụa đào: Trời tỏa nắng, nắng lan núi ngàn - một mùa đông giá băng vừa tan - bạn mình ơi đón vui xuân về hân hoan... Vâng! Biết bao cặp vợ chồng ly tán trong mùa đông dài chia cắt giờ đây đang bồi hồi đón mùa xuân sum họp.

Nguyễn Thụy Kha

10 Responses so far.

  1. xuanthu says:

    Bài ca thống nhất đã làm XT đắm say với giai điệu và ca từ mượt như nhung, trài dài rộng mênh mang với âm a và nốt tròn nối dài ở cuối những câu nhạc đầu bài hát. Tài lắm. Võ Văn Di và Thu Hiền đã làm cho XT ngất ngây cùng đất nước những năm tháng đó. Cả đến bây giờ nghe lại ca khúc này vẫn sướng, LAT ạ. Bài bình, giới thiệu của nhạc sỹ nà thơ Nguyễn Thụy Kha thật hay. Cảm ơn LAT đã giới thiệu.
    (Xuân Thu)

  2. Nặc danh says:

    Cảm ơn Xuân thu thật nhiều .Nhạc sĩ Võ Văn Di là cậu ruột của An Tuyên .Cậu đã dạycho An Tuyên những nốt nhạc đầu tiên và cũng đã dạy cho An Tuyên biết viết biết đọc vì hồi ấy ở quê An Tuyên là tuyến lửa .

  3. Nặc danh says:

    Chuc em khoe

  4. Nặc danh says:

    Chao em An Tuyen
    Anh gui loi chao toi anh Hien
    Bai nao cung hay
    Nhung anh thich
    Ben xua
    Thuong oi dieu vi
    Neu co the le Vu lan Em va anh Hien san Nürnberg vieng chua Vinh Nghiem nha
    Chuc ca nha cuoi tuan vui
    Anh Huy Hung va Le Phuong
    phanhuyhung53@yahoo.de

  5. Nặc danh says:

    Em cảm ơn anh Hùng và Phương nhé.Chỉ tiếc hôm đó em không được nghe anh hát ...hi hình như anh em mình uống nước sông Lam nên "hót " hơi bị "hay " phải không anh.E không dám hứa trước được là có sang Nurnberg vào ngày đó nữa nhưng em sẽ cố gắng .Chúc vợ chồng anh luôn vui nhé.
    Jena Le an tuyên

  6. Nặc danh says:

    Em Tuyen oi
    Ca lang Nürnberg va vung phu can dang hat bai cua em
    Toi den cac em goi dien cho anh hat bai cua em
    Thu vi that anh khong phai la tac gia cua Loi co may v..v
    Nhung lai duoc nghe va chinh lai ngon tu cho dung chat que ta
    Nhung chua co ai hat chuan cau
    De ma Tuyen tham cau tho anh det mong....
    Neu mot ngay nao do
    Thoi tiet thuan hoa anh se hat qua dien thoai cho Anh Hien va Tuyen
    nghe bai Ben xua. Lieu Huy Hung cua anh Hien va Em Tuyen co hoi bi Arroganz khong
    Chac chan la co ngay hai anh em ta se co dip hat bai cua em
    Hom roi o Chua khong co chuong trinh van nghe nen khan gia it
    Cac lan truoc cac anh to chuc khan gia dong lam
    Mong sao em va anh Hien ve vieng Chua lan gan day nhat
    Cac bai cua em dang duoc cac co cac cau tranh nhau dang ky hat
    Anh chuc ca nha vui
    Anh Huy Hung va Le Phuong
    Tel 09122874213



  7. Nặc danh says:

    Hôm nay em đi làm về đọc mấy dòng của anh mà em cảm động quá anh Hùng ơi ! Nếu không có gì thay đổi thì anh em mình gặp nhau và em được nghe anh và các bạn hát những tâm sự trải lòng của em với quê hương .Cho em gửi lời thăm Phương với anh nhé
    E cảm ơn anh thạt nhiều !
    Le an Tuyên Jena

  8. Nặc danh says:

    ggg

  9. Nặc danh says:

    Chào Tuyên!Mình Vững ( Khối Hải Bình, Nghi Hải)đây. Mình cũng mới lâp trang :http://tinhyeuhaibinh.vnweblogs.com Trong trang này có sử dụng rất nhiều ca khúc mà bạn viết. Vì chưa thông báo với bạn, nên mình sợ vi phạm bản quyền? hãy cho mình một lời khuyên nhé.
    Ca khúc " Bài Ca Thống Nhất" của Võ Văn Di ( cậu ruột của Tuyên )là ca khúc thuộc đẳng cấp " Còn mãi với thời gian". Ông đã mất từ năm 2005 nhưng BCTN vẫn luôn sống mãi trong lòng của những người yêu nhạc.Là người con Nghi Hải, ta đáng tự hào, bởi mảnh đất này đã sinh ra một nhạc sĩ đầy tài năng.
    Tuyên cố gắng vào trang và góp ý cho bọn mình nhé.Tại panel giao diện trong mục "Ca khúc Tôi Yêu" có : Bài Ca Thống Nhất,Cửa Lò tình yêu và nỗi nhớ,Sóng không từ biển và Bến Xưa .Đặc biệt trong bài đọc " Bút ký Sức mạnh lòng dân" bọn mình sử dụng luôn cả 3 ca khúc ( Cửa lò tình yêu và nỗi nhớ,bến xưa và Sống không từ biển ). Tuyên nhấp vào nghe thử xem sao nhé.Vậy đã nhé, hẹn gặp lại sau

  10. Nặc danh says:

    Vững Thân yêu ! Lâu lắm rồi T chưa hề gặp lai ban ! T rất vui khi V van nhớ đến T va nhat là bạn và " xã ta " mến yêu các ca khuc của T .T sẽ vào trang "xã ta " Vững nhé.
    Lê an Tuyên


Leave a Reply

Chào mừng bạn đến với blog của Lê An Tuyên.
Các bạn hãy điền đầy đủ thông tin cần thiết như:
- Họ và tên
- Điện thoại
- Blog hoặc website cá nhân

để thông tin được rõ ràng và tránh nhầm lẫn.
Trân trọng cảm ơn!